| تبليغات | X |
|
|
|
کوه های ایران از 8 قسمت به شرح ذیل شکل می یابند که عبارتند از :
1- رشته کوه ها ی البرز 2- رشته کو ه های زاگرس 3- کوه های ممتد مرکزی 4- کوه های خراسان 5- کوه های کرمان 6- کوه های نوار مرزی آذربایجان غربی 7- کوه های کردستان و لرستان 8- قلل منفرد و تعداد شاخه های فرعی که دیگر نمی توان آنرا در جایگاه جداگانه ای مورد بررسی قرارداد را میتوان بیانگر تقسیم بندی کوه های ایرا ن به حساب آورد . بطور تقریب میتوان گفت ایران حدود 15000قله بالای 3000 متر می باید باشد که در 8 قسمت فوق الذکر پراکنده گردیده اند که عمده ترین مکان ها ی تمرکز آن در البرز و زاگرس دانست . که در آغاز این مقوله و در ابتدا به بحث و بررسی پیرامون ساختار رشته کوه های البرز خواهیم پرداخت . 1-رشته کوه های البرز: رشته کوه های البرز از حوالی جنوب شهرستان آستارا آغاز و با توس بلندی سراسر کرانه دریای مازندران را در نوردید تا نزدیک شهرستان علی آباد کتول به پیش میروند این رشته کوه ها به عرض تقریبی 100 تا 150 کیلومتر از ساختارهای بسیار فشرده برخوردارند که این ویژگی ها بیشتر از ناحیه مرکزی به چشم می خورد و در سایر مناطق از گستردگی های بیشتری برخوردار است .در این رشته کوه ها که در آن قله دماوند ایران با ارتفاعی معادل 5678 متر قراردارد دارای ارتفاعات کوتاه و بلند فراوانی است که پس از دماوند می تواند از نامهایی چون شاهوار،مزدا،دوبرار ،آزادکوه ،دو خواهران ،علم کوه ،شاه البرزو سیلان نام برد .ساختار البرز از 5 قسمت به شرح ذیل تشکیل میگردد که از شرق به غرب عبارتند از: الف ) ساختار البرز شرقی ب ) ساختار رشته فیروز کوه ج )البرز مرکزی د ) البرز غربی ه )کوههای گیلان که در ذیل به اختصار به معرفی قلل مهم هر بخش و جداسازیهای آن از سایر ارتفاعات اشاره خواهیم کرد. الف )البرز شرقی : البرز شرقی ناحیه بسیار بزرگ و وسیعی را پوشش داده است .در سراسر نواحی جنوبی آن که عموما آب و هوا بیابان گرمسیر برآن حاکم است شهر های شاهرود ، سمنان ، دامغان و کرمسار قراردارند و این کوه ها به سوی شمال امتداد یافتهبه جنگلهای حد فاصل علی آباد کتول تا بابل قسمتی میگردند.بخش بزرگ کوهستانی البرز شرق از دو قسمت مهم ارتفاعات برخوردارندقسمت اصلی و مرتفع آن در شمال شهرستان شاهرود با قلل شاهوار 4000 متری و شاهکوه 350 متری و قلل چالویی، کاه کشان و یزدگی و در قسمت غرب این رشته کوه ها قلل نروا3850 متری و نرو و قلل قدمگاه ،سائو و لعای جای دارند که حد فاصل این دو قسمت بخصوص در شمال دامغان را رشته کوه های کم ارتفاع برن موو پوشش داده است . ب ) رشته کوه های فیروز کوه : رشته کو هایی موسوم به فیروزکوه بصورت نواری عمودی شکل و فشردا از شمال حد فاصل شهر های بابل تا آمل و از جنوب حد فاصل شهر فیرو زکوه و دماوند قرار دارند .ودره عمیق ، رودخانه هراز سراسر جناغ غربی این کوهستان را از البرز مرکزی جدامی سازد و در شرق این ناحیه نیز رودخانه های تالارد ،حبله رود به جدا سازی این قسمت از کوهستان عظیم البرز شرقی کمک بسزایی نموده اند. کوه های جنوبی فیروزکوه غالبا حالت کوهستان و فاقد درخت و بالعکس هر چه به نواحی شمالی نزدیک تر میشویم جنگل و درختزار پوشش غالب این نواحی را شامل میگردد.از جمله مهمترین قلل این منطقه می بایست از قلل مشهوری چون دو برار 4250 متر و زرین کوه 3850 متر و میشینه گرگ 4050 متر و قلل بوم-امنیه-هلزم –پاشورهو سواد کوه نام برد . ج ) البرز مرکزی : از فشرده ترین ناحیه کوهستانی البرز از حیث اکثریت ار تفاعات را در این منطقه باید نام برد در این ناحیه کوهستان مرتفع که دره رودخانه هراز آنرا از سمت شرق و دره رودخانه کرج و چالوس آنرا از غرب جدا میسازد در حد فاصل شهر های آمل و چالوس در کناره دریای مازندان و از جنوب د رحد فاصل شهر کرج تا تهران و دماوند شامل میشود. ناحیه کوهستانی البرز مرکزی نیز چون سایر ارتفاعات این ناحیه از نوار جنگلی در فسمت شمالی و ناحیه کوهستانی جنوبی آن تشکیل گردیده دارای قلل مهم و مشهود چندی است که از آن جمله مهمترین آنها می بایست از : دماوند 5678 و آزاد کوه 4390 و خلنو 4375 متر و قلل فرهنگ –کلون بستک –سی چال – آسان کوه – مهرچال – جانستون – دو خواهران – دردشت – گرگ – توچال – گل زرد نام برد. د )البرز غربی : منطقه کوهستنی البرز غربی پس از ناحیه البرز شرقی از وسعت زیاد یبرخوردار است که وجود رشته کوه های تخت سلیمان (علم کوه ) بر جاذب های آن دو چندان افزوده است . ناحیه کوهستانی البرز غرب نیز از سمت شرق توسط رودخانه های کرج و چالوس از البرز مرکزی جدا و از سمت غرب سراسر آنرا رودخانه سفید رود در می نوردد.شهرستان چالوس در منتهی الیه شرقی و رشت در حد نهایی غربی آن قرار دارد و ا زجنوب نیز حد فاصل شهر های کرج – قزوین – لوشان – بنصیل می باشد. از مهمترین شاخص های البرز غربی وجود سه رودخانه عظیم سه هزار – شاهرود و طالقان روددر عمق این ناحیه می باشد و همچنین آثار تاریخی دوره های اسلامی و قبل از آن زینت بخش این ناحیه بزرک می باشد . از جمله قلل مهم این منطقه نیز می بایست از علم کوه 4850 متر –تخت سلیمان 4650 متر – شاه البرز 4200 متر –کهار 450متر – قلل ناز-چالون- سیاه کمان – کرماکوه-ماسه چال – هفت خانی –خرسان – سیلان – خشچال و درفک نام برد. ه ) کوههای گیلان : آخرین بخش از رشته کوه های البرز را کوه های گیلان تشکیل میدهد این کوه ها که بلعکس سایر نواحی البرز از ارتفاع کمی بهره مند می باشند با حالتی نیمه جنگلی در حد فاصل رودخانه سفیر رود تا آستارا و اردبیل قرار دارند .شهرستان رشت در شمال این ناحیه و دره رودخانه قزل اوزن و سفید رود و شهرستان آب بر و خلخال در جنوب و جنوب غربی آن دیده میشود این منطقه نیز دارای قلل مرتفعی مهمی چون شاه معلم 3050 و سفید کوه 3350متر و قلل پشته کوه –بغر و داغ و لاس پشته ی باشند. 1- رشته کوه های زاگرس : رشته عظیم زاگرس سوی بزرگ و مرتفع و پهناور حد فاصل دشتهای خوزستان و عراق تا نواخی مرکزی ایران را تشکیل میدهد این سلسه کوه ها با وسعتی پهناور از جهت شمال غربی به سوی جنوب شرقی از رشته کوه ها و خط الراس های فراوان به وجود آمده اند .رشته کوه های زاگرس با توجه به دست یابی به 3 منطقه کوهستانی مهم از نقطه نظر کوهنوردان یعنی قلل اشترانکوه و قالی کوه و خط الراس زرد کوه بختیاری و دنا را میتوان به 3 بخش عمده متمرکز بر این قلل تقسیم نمود که اکثر صعود های کوهنوردان در زاگرس را تحت پوشش خود قرارداده است این 3 ناحیه کوهستانی را که از شمال به جنوب امتداد یافته اند به نامهای شمالی و مرکزی و جنوبی میتوان داد. بخش شمالی شامل قلل مهمی جون اشترانکوه با سرفرازی قله سن بران 4150 متری فالی کوه 4110 متری و قلل دیگری چون هشتاد –قبله –ن – پریز کوه- اگر و تمندر میباشد. بخش مرکزی با قله مرتفعی کلونچی مرتفع ترین قله زرد کوه بختیاری با ارتفاعی معادل4221 متر و قله شاه شهیدان 4150 متر و هفت تنان 4150 مترو قلل دیگری چون شاهان –فردان –گربوش کوه . و بالاخره بخش جنوبی که تا شهر بزرگ شیراز و کمی هم دورتر تا داراب ادامه می یابد که از جمله مهمترین قلل باید از قاش مستان 4500مترو مورگل 4450مترو بل اقلید 4150 متروقلل رنج-سفید کوه – خاتون-نیل و ریگ نام برد . 3- کوههای ممتد مرکزی: نواری طویل منقطع و تا حدی منفرد که فقط به دلیل امتداد آن در مرکز ایران شاید بتوانی از آن به عنوان ممتد مرکزی نام برد این قلل که از شهر تفرش و قله مهم آن نقره کمر آغز می شودو با تشکیل قلل غلیق –ولیجا-کرگز-کرکس-میل-مارشنان – شیرکوهو ترزجان تا شهر بابگ کرمان ادامه می یابد و هر یک دارای قللمنفرد و متعددی هستند. 2- کوه های خراسان : این کوه ها غالبا به صورت پراکنده در اطراف و اکناف استان خراسان وجود دارند و هر یک دارای ویژگی های مربوط به خود میباشند که از جمله مهمترین قلل این منطقه از خط الراس بزرگ بینالود –شیرباد-زرگران قلل پراکنده ملکوه –چهل تن – سالوک –آلاداغ و هزار مسجد نام برد.
3- کوههای کرمان : کوه های کرمان را می توان به عنوان مجموعه ای از قلل مرتفع بعضا دشوار از نقطه نظر صعود به آنها و معملی چون بسیار از این کوه های ایران نام برد .کوههای دارای قلل مرتفع زیادی است ککه در اطراف شهرهای بزرگی چون کرمان –جوپار-ماهان –سیم –جیرفت –سیرج و.. قرار گرفته اند مرتفع ترین قله این کوه ها هزلر یا قولی چهل تن به ارتفاع 4465 متر و دارای قلل مهم دیگری چون لاله زار – کوشا-کله زی – جوپار – سه شاخ –کیش – کیل جلال – بید خون –گلچین – پلوار –چغتان – بارز و بحر آسان می باشد. 4- کوه های نوار مرزی آذربایجان غربی : این رشته کو هها که در نوار مرزی حدد فاصل ایران و ترکیه و بخشی از کشور عراق قرار دارند از جمله زیباترین و بکر ترین قلل کوه های ایران میباشد که از شهر ماکو در شمال غربی ایران آغاز و تا نواحی کردستان به سوی جنوب پیش می روند .در یاچه بزرگ ارومیه و شهر آن در سمت شرق این کوه ها قراردارند از جمله مهمترین قلل این منطقه می با ید از قلل چهل مور شهیدان 3608 مترو قلل بزسینا –ستاره لوند –والاخانی –سیاه کوه و ... نام برد. 5- کوههای کردستان : رشته کوههای کردستان نیز به صورت متصل و سینه متصل در شمال زاگرس جای دارند که دامنه این سلسله کوه ها تا نواحی کوهستان لرستا ن پیش میرود .ا زجمله مهمترین قلل این مناطق کوهستانی می باید به قلل شاهو 3350متر –چهل چشمه 3350متر- برانان-والاخانی –بر –بیستون – پراوا- گرین نام برد . 6- قلل منفرد: اگر چه مجموعه متعددی از این قلل در مناطق مختلف ایران تشکیل خط الراس های کوچک و بزرگی را میدهند و دارای شاخص ترین قلل ایران نیز می باشند اما به همین ترنیب میبایست به تعداد زیادب از آنها اقب منفرد ایران را بسان جزایری بزرک در میان دشتها وبیابان ها و کویر های ایران به حساب آورد که صعود به این ارتفاعات همواره بصورتی مجزا از سایر قلل در یک حیطه مشخص برنامه ریزی میگردند.که از جمله مهمترین این قلل می باید از قلل سبلان 4811 متر و تفتان 4110متر و قلل بزمان –نای بند –الوند نام برد. زمين شناسي عمومي و واحدهاي ساختاري ايران.
رخدادهاي زمين ساختي در ايران (تكامل ژئوديناميكي در ايران). فلززايي در ايران.
 پهنه هاي ساختاري اصلي خاورميانه  فصل اول: زمين شناسي عمومي و واحدهاي ساختاري ايران 1- مروري بر واحدهاي تكتونيكي در ايران • معرفي زونها • چينه شناسي • ماگماتيسم و متامورفيسم • جايگاه تكتونيكي • كاني زايي 2- رخدادهاي زمين ساختي در ايران (تكامل ژئوديناميكي در ايران) • پالئوتتيس • نئوتتيس فصل دوم: فلززايي در ايران 1- ادوار فلززايي در ايران 2- ايالتهاي فلززايي در ايران 3- حوزه ها يا ميادين فلززايي در ايران فصل اول: زمين شناسي عمومي و واحدهاي ساختاري ايران:
1- مروري بر واحدهاي تكتونيكي اصلي در ايران از پروتروزوئيك تاكنون تمامي مراحل زمين ساختي مربوط به چرخه ويلسون در ايران رخ داده و هم اكنون نيز غالب اين مراحل در حال تكوين مي باشند. از ريفت هاي درون قاره اي(نظير گسل ده شير) تا منطقه فرورانش(فرورانش بقاياي نئوتتيس به زير مكران) و مناطق برخورد قاره – قاره(برخورد صفحه عربستان با صفحه ايران زمين در امتداد گسل اصلي زاگرس). در هر كدام از اين مراحل زمين ساختي محيط هاي ساختاري، ماگمايي، دگرگوني و رسوبي خاصي بوجود آمده اند و در هر كدام از اين محيط ها كانسارهاي خاصي تشكيل گرديده اند.  پهنه هاي رسوبي- ساختاري عمده ايران تجزيه و تحليل متالوژني ايران مستقيما با ويژگيهاي زمين شناسي و زمين شناسي ساختماني ايران در ارتباط مي باشد لذا عمده ترين و اصلي ترين واحدهاي تكتونيكي ايران را كه به قرار زير است بطور مختصر توصيف نموده و سپس به بحث تكامل ژئوديناميكي ايران مي پردازيم. تقسيم بندي كلي واحدهاي ساختاري ايران عبارت است از: 1- زاگرس آ. دشت خوزستان ب. زاگرس چين خورده پ. منطقه رورانده زاگرس (زاگرس مرتفع) 2- سنندج – سيرجان 3- ايران مركزي 4- البرز – تالش 5- شرق ايران و رشته كوههاي مكران 6- كپه داغ 7- بلوك لوت 8- كمان ماگمايي سهند – بزمان 9- افيوليتها و سنگهاي اولترامافيكي ايران – دشت خوزستان :
اين دشت شامل بخش گسترده اي از دشت وسيع بين النهرين است و از نظر ساختاري جزيي از پلاتفرم عربي محسوب مي شود. از نظر ساختاري نسبتا ساده و تنها چين خوردگي هاي بسيار ملايم با روند شمالي – جنوبي كه از محور چينخوردگي كلي پلاتفرم عربي تبعيت مي كند در آن مشاهده مي شود. چاههاي نفتي عمده در اين دشت قرار دارند و بررسيهاي ژئوفيزيكي نشان دهنده آن است كه سازندهاي دوران پالئوزوئيك در اين ناحيه وجود دارند. ب – زاگرس چينخورده: اين منطقه كه كوههاي زاگرس را شامل ميشود در جنوب غربي ايران قرار دارد و در سمت شرق توسط گسل ميناب محدود مي شود. ساخت زمين شناسي آن ساده و ملايم و شامل مجموعه اي از تاقديس هاي نزديك و به هم فشرده با سطح محوري معمولا قائم و روند شمالغربي – جنوبشرقي است. - چينه شناســــي: رسوبات چين خورده اين منطقه بطور متناوب از سنگ آهك و دولوميت همراه با مارن و مارنهاي آهكي تشكيل شده است كه با چينه بندي كم و بيش ظريف مشخصاند. منطقه چين خورده زاگرس از دوره ترياس پسين به بعد وضعي كاملا متفاوت از ساير قسمتهاي ايران داشته و حوضه اي با فرونشيني مداوم توام با رسوبگذاري را تشكيل مي داده است(ناوه زاگرس). در اين حوضه ضخامت رسوبات دريايي بالغ بر چند هزار متر است كه بطور همشيب رسوبات پلاتفرم پالئوزوئيك را در ناحيه زاگرس مي پوشاند. ضخامت زياد رسوبات نمكدار كامبرين پيشين در شرق زاگرس كاملا مشابه شرق عربستان و شرق ايران مركزي است. بطور كلي رسوبات ضخيم زاگرس منحصرا در مراحل آخر كوهزايي پليو - پليستوسن چين خورده است و آنها را مي توان به سه قسمت تقسيم كرد:
 آ – رسوبات تا اواخر ترياس با ويژگيهاي پلاتفرمي .ب – رسوبات اواخر ترياس تا ميوسن از نوع رسوبات زمين ناوديسي. پ – رسوبات كنگلومرايي همزمان يا بعد از كوهزايي آلپي پسين مربوط به زمان پليو - پليستوسن. در رسوبات كولابي كامبرين پيشين، ژوراسيك و ميوسن، چينهاي ناهماهنگ متعددي تشكيل شده و گنبدهاي نمكي كامبرين در غرب چينخوردگي زاگرس تغييرات مختصري در سيستم كلي چين خوردگي ايجاد كردهاند. در جنوب زاگرس رشته ارتفاعات تپه ماهوري به سن آلپي كه ذخاير بزرگ نفتي را در بر دارند تا قسمتي از منطقه ساحلي خليج فارس گسترش مي يابند. اين تپه ها بيشتر از رسوبات ميوسن بالايي و پليوسن تشكيل شده اند. ماگماتيسم و متامورفيسم: فعاليتهاي آتشفشاني در منطقه چين خورده زاگرس وجود ندارد فقط در گنبدهاي نمكي آثاري از سنگهاي نفوذي از قبيل دياباز و ريوليت مشاهده شده است كه سن آنها را به اواخر پركامبرين نسبت مي دهند. از نظر فعاليتهاي دگرگوني نيز به جز قطعاتي از سنگهاي دگرگوني كه در گنبد هاي نمكي ديده شده است رخنمون ديگري وجود ندارد. جايگاه تكتونيكـــــي: افتخارنژاد(1359) بر آنست كه بخش چين خورده زاگرس همراه با بخشي از آذربايجان كه از دوره سيلورين تا پرمين در آن رسوبگذاري صورت نگرفته احتمالا بخشي از پلاتفرم بالا آمده پالئوزوئيك ايران را تشكيل داده است. از زمان پرمين تا اواخر ترياس حوضه رسوبي كم عمقي اين منطقه را در بر داشته و رسوبات تخريبي، كربناتي و رخساره هاي محلي مركب از شيل و رسوبات تبخيري در آن بوجود آمده است. از اواخر ترياس به بعد اين ناحيه به يك ناوه عميق تبديل شده است. به نظر مي رسد زاگرس قسمت حاشيه اي و پرتحرك صفحه عربي بوده و در مراحل انتهايي رسوبگذاري در اين حوضه زمين ناوديسي در اثر تغييرات تدريجي امتداد نيروهاي فشارشي، محور چين خوردگي به سمت جنوب غرب متمايل شده است. كاني زايــــــي: اگر چه شماري ذخاير فلزي مس و سرب و روي را در اين كمربنــــد شناسايي شده ولي مهمترين ذخايرمعدني غير فلزي موجود در آن عبارت است از: ذخايري همچون بوكسيت، فسفات رسوبي، سلستين، بيتومين، سنگ گچ، دولوميت و سنگهاي آهكي با درجه خلوص بالا، سنگ نمك، پتاس و خاك سرخ. پ – منطقه رورانده زاگرس:
در اين منطقه، سنگهاي مزوزوئيك به طرف جنوب غربي رانده شده و با ساختارهاي فلسي روي بخش هاي فوقاني سنگهاي مزوزوئيك و سنگهاي سنوزوئيك قرار گرفته است. روراندگي زاگرس با امتداد مستقيم و شمال غربي – جنوب شرقي نشانگر يك شكستگي بسيار عميق و قديمي است كه مرز پلاتفرم عربي وايران زمين را مشخص مي كند. چينه شناســـــــي : بهترين بيرونزدگيهاي پالئوزوئيك مرتفع را مي توان در كوه گهكم، فراغون، زرد كوه و كوه دنا مشاهده كرد. سيلورين با رخساره شيلهاي تيره رنگ در كوه گهكم و شمال فراغون، زرد كوه و كوه دنا قابل مشاهده است. سيلورين با رخساره شيلهاي تيره رنگ در كوه گهكم و شمال فراغون مشخص مي شود و واحدهاي چينه شناسي ديگر پالئوزوئيك (باروت، زاگون، لالون و ميلا) و سنگهاي اوردويسين در زردكوه دنا گسترش دارند. از دوره پرمين به بعد شرايط رسوبي، به منطقه چين خورده زاگرس شباهت زيادي پيدا مي كند.
 نقشه زمين شناسي ايران وجود سنگهاي اولترابازيك و افيوليت همراه با راديولاريت ها كه در نواحي كرمانشاه و نيريز از گسترش زيادي برخوردارند از ويژگيهاي منطقه رورانده زاگرس است و آن را از منطقه چين خورده زاگرس متمايز مي نمايد. همچنين يك نبود چينهشناسي قبل از ماستريشتين، در كرتاسه بالايي از ويژگيهاي زاگرس مرتفع بشمار مي آيد و تاكنون در زاگرس چين خورده گزارش نشده است. ماگماتيسم و متامورفيسم: زاگرس مرتفع از نظر فعاليتهاي ماگمايي و دگرگوني با زاگرس چين خورده تفاوتهايي دارد. بطوريكه وجود فعاليتهاي آتشفشاني زير دريايي در دوران مزوزوئيك همراه با مجموعه هاي افيوليتي نيريز و كرمانشاه نشاندهنده فعاليتهاي شديد ماگمايي در اين منطقه است. جايگاه تكتونيكي: روراندگي زاگرس با امتداد شمالي – جنوبي و شمال غربي – جنوب شرقي نشانگر يك شكستگي بسيار قديمي است كه مرز پلاتفرم عربي وايراني را مشخص مي كند. اولين بار در شروع كامبرين عوامل اين شكستگي فعال بوده اند. فعاليت دوباره زمين ساختي در ترياس بالايي – لياس همزمان با تشكيل نئوتتيس اتفاق افتاده و شرايط اين حوضه را تغيير داده است. بطور كلي براي بخش رورانده زاگرس مي توان چهار مرحله در نظر گرفت: • تا اواخر ترياس بخشي از پلاتفرم ايران زمين بوده است. • در ژوراسيك به صورت ناوه عميقي بوده و رسوبات دريايي راديولاريتي در آن انباشته شده است. • فازهاي جوان آلپي اين بخش را به شدت تحت تاثير قرار داده اند. • فعاليتهاي آتشفشاني زيردريايي در دوران مزوزوئيك در بخشهايي از آن رخ داده است(مانند نواحي نيريز) زون كپه داغ:
يكي ديگر از واحدهاي زمين شناسي كه نسبت به ساير نقاط ايران زمين داراي ويژگيهاي ساختاري متفاوتي است در منتهياليه شمال شرق ايران قرار دارد. از نظر زمين شناسي ميان اين زون و البرز تفاوت فاحشي مشاهده مي شود. چينه شناسي: از دوره لياس تا اوايل اليگوسن درياي كم ژرفايي در اين قسمت از ايران زمين وجود داشته است. ضخامت رسوبات ممتد دريايي در اين حوضه به 6000 متر مي رسد و رسوبات ژوراسيك تا اليگوسن بطور همشيب روي يكديگر قرار گرفته اند. رسوبات دريايي تا اواخر كرتاسه بالايي ادامه داشته؛ فقط جنبشهاي ملايم خشكي زايي در اواخر ژوراسيك و اوايل كرتاسه رخ داده است.   در رسوبگذاري اين حوضه به خصوص در قسمتهاي عميق هيچ گاه وقفه قابل ملاحظهاي مشاهده نشده است. رديف چينهشناسي آن از قديم به جديد سازندهاي كشف رود، چمن بيد، مزدوران، شوري چه، تيرگان، سرچشمه، سنگان، آتامير، آب دراز، آب تلخ، نيزار، كلات، پسته ليق، چهل كمان و خانگيران را در بر دارد و قدمتي از ژوراسيك زيرين تا نئوژن دارد. واحدهاي ژوراسيك بالايي ناحيه(سازند مزدوران) مهمترين منشاء هيدروكربورهاي گازي اين ناحيه ميباشند. در پالئوسن به علت پسروي دريا، قسمت عمده ناحيه از آب خارج شده اما چينخوردگي محسوسي مشاهده نمي شود. يك نشست ناحيه اي موجب پيشروي دوباره درياي ائوسن در ناحيه كپه داغ شده است. ماگماتيسم و متامورفيسم: تنها رسوبات دونين در اين ناحيه دگرگوني خفيفي را متحمل شده و احتمالا اين دگرگوني به فاز هرسي نيز تعلق دارد، زيرا رسوبات ترياس اين ناحيه فاقد دگرگوني است. از ويژگيهاي اصلي اين زون نبود فعاليتهاي ماگمايي در طول پيدايش و استمرار اين حوضه رسوبي است. با اين وجود در مرز جنوبي كپه داغ فوران بازالتي كواترنر نيز گزارش شده كه به فاز زمينساختي اواخر پليوسن نسبت داده شده است. جايگاه تكتونيكي: كپه داغ در ايران بيانگر شماليترين آثار كوهزايي آلپي است كه از شمال آغاز و در فلات توران در آسياي مركزي پايان مييابد. چين خوردگي اين ناحيه شباهت زيادي به زاگرس داشته و از چينهاي نامتقارني تشكيل مي شود كه مانند زاگرس از آخرين جنبشهاي كوهزايي آلپ نتيجه شدهاند. روند كلي اين چين ها شمالغربي – جنوبشرقي است. كاني زايــــــي: اين زون بعنوان يكي از مهمترين منابع در بردارنده ذخاير گاز ايران، خاورميانه و جهان بشمار مي رود. بجز ذخاير ذغالسنگ هيچگونه ذخيره قابل ملاحظه اي از مواد معدني فلزي و غير فلزي ديگر در آن شناخته نشده است؛ تنها آثاري از جيوه در حاشيه شمالي آن و وجود طلا همراه با پيريت همزمان با رسوبگذاري در سازند چمن بيد گزارش شده است. ضمن اينكه اكتشاف براي شناخت مواد معدني اعم از فلزي و غير فلزي كه احتمالا با واحدهاي رسوبي نهشته شدهاند انجام نشده است. زمین شناسی دریایی:
اقيانوس ها و درياها بيش از 360 ميليون كيلومتر مربع يعني حدود 71 درصد سطح زمين را مي پوشاند و بنابراين اهميت آن به عنوان مهمترين تشكيل دهنده هيدروسفر در زندگي بشر غير قابل انكار است. زندگي انسان به طور مستقيم و يا غير مستقيم وابسته به دريا و اقيانوس مي باشد و اصولاً بر اساس شواهد زمين شناسي اولين موجودات حياتي يا كمپلكس هاي ارگانيك كه به صورت بقاياي فسيلي در اسليت ها و شيست هاي كربن دار آركئن به جا مانده اند و به عنوان شكلي از حيات تلقي شده اند، در رابطه با واكنش بين هيدروسفر و اتمسفر بوده است. كهن ترين سنگهاي رسوبي داراي تركيبات كربن دار به حدود 7/3 ميليارد سال قبل بر مي گردد كه بنظــــر مي رسد مربوط به ساختمان جلبك هاي اوليه باشد. در حدود 8/1 الي 2 ميليارد سال قبل گسترش فرايند فتوسنتز و در نتيجه توسعه گياهان سبز موجب تحول عمده در تشكيل حيات و تنوع زيستي گرديد. بالاخره اولين موجودات با ساختمان پيچيده و عالي تر مانند ماهي هاي زرّه دار در درياها و اقيانوس هاي كهن زاده شده و به حيات خويش ادامه دادند.طي دوران هاي زمين شناسي ديرينه زيستي، ميانه زيستي تا نوزيستي و زمان حاضر حيات موجودات همواره وابسته به آب و در مرحله اول وجود و بقاي اقيانوس ها بوده است و اهميّت آب به حدي است كه خداوند متعال در كتاب آسماني ما مستقيماً به آن تاكيد فرموده است. بهره گيري از اقيانوس ها تنها محدود به فرايندهاي زيستي نمي باشد بلكه تحولات و وقايع زمين شناسي طي دوران ها و ادوار زمين شناسي همواره وابسته به گسترش حوضه هاي اقيانوسي و يا ناپديدي آنها مانند اقيانوس كهن تتيس و ظهور جزاير ،خشكي ها و قاره ها در رابطه با فرايندهاي زمين ساختي و كوهزايي بوده است. اين تحولات زمين شناسي در قالب تكتونيك ورقي توجيه كننده ظهور خشكي ها و قاره ها است كه بستري مناسب براي زندگي زيست مندان خشكي فراهم نموده است. چرخه فرسايشي خشكي ها و حمل رسوبات به دريا و فرايند رسوب گذاري از جمله پديده هاي مهم زمين شناسي است كه به طور مستمر در زمين صورت مي گيرد.هوازدگي ،فرسايـش، رسوب گذاري و بالاخره دياژنز يا سخت شدگي رسوبات منجر به تشكيل انواع سنگهاي رسوبي و همچنين تشكيل برخي كانسارها و ذخائر معدن در بستر درياها و اقيانوس هــــا مي گردد . اين رسوبات مجدداً در چرخه اي نو با انباشتگي و چين خوردگي از آب خارج شده و تشكيل سرزميني جديد مي دهند و بدين ترتيب اين تحولات چرخه اي همواره پويا بـــــاقي مي مانند. از كل آب هاي هيدروسفر حدود 97 درصد مربوط به وزن آبهاي موجود در درياها و اقيانوس ها است و چرخش آب در هيدروسفر موجب تغييرات ژئوشيميايي از جمله هوازدگي و حمل مواد جامد و محلول مي گردد.ذرّات رسوبي كه از سطح خشكي ها وارد محيط رسوبــي مي گردند داراي تنوّع بسيار مي باشند ولي در آن ميان تركيبات سيليكاته مانند ذرات تخريبي سيليسي و رس ها اهميت زيادي داشته و آنها همراه با كانيهاي سنگين و عناصر فلزي در محيط رسوبي انباشته مي شوند.تجزيه و تخريب شيميايي اين رسوبات موجب آزادي پاره اي از عناصرشيميايي در محيط رسوبي مي گردد. بنابراين مطالعه رسوبات بستر و آب درياها و بررسي عناصر و كانيهاي سنگين و ذخائر معدني سواحل از جمله اهداف مهم در بررسي هاي زمين شناسي دريايي است كه به طور غير مستقيم مي تواند مورد استفاده ديگر علوم، از جمله بررسي مناطق و تعيين محدوده هاي مناسب براي پرورش ميگو و ديگر موجودات آب زي خواهد بود. مطالعه عناصر فلزي كه به طور طبيعي طي چرخه هوازدگي ،فرسايش ،حمل و نقل توسط طبيعت و يا به طور غير طبيعي به واسطه فعاليت هاي صنعتي و پس آب هاي كارخانه ها وارد رودخانه ها و سپس دريا و اقيانوس مي گردد نيز مقوله اي است كه با مطالعات ژئوشيميايي عناصر فلزي مي توان برآورد و تخميني از حجم ورودي اين عناصر و ميزان تمركز آنها در ته نشستهاي ساحلي و بستر درياها به عمل آورد.اگر ميزان تمركز پاره اي ازاين عناصر فلزي از حد مجاز تجاوز كند مي تواند موجب آلودگي سواحل و بستر دريا و تاثير مستقيم در زندگي زيست مندان دريايي و خشكي داشته باشد. نياز روز افزون بشر به دريا و استفاده از دريا و اقيانوس به عنوان يك راه ارتباطي مهم و اقتصادي در كشتيراني و همچنين ايجاد سازه هاي دريايي مانند توسعه بنادر،اسكله ها ،ايجاد پناهگاه هاي صيادي، نصب سكوهاي استخراج نفت و گاز،گذر خطوط انتقال نيرو و انرژي (نفت ، گاز ،الكتريسيته) و آب و غيره در سالهاي اخير ابعاد گسترده اي يافته است.انجام اين مهم و توسعه صنعتي و سرمايه گذاري هاي سنگين اقتصادي بدون بررسي و مطالعات زيربنائي مانند مطالعه زمين شناسي مهندسي سواحل و مطالعه زير ساخت هاي محدوده هاي ساحلي و بستر درياها با خطر روبرو خواهد بود.مطالعات زمين شناسي مهندسي،بررسي ساختارهاي تكتونيكي سواحل و مناطق دريائي ، تعيين نقش فرسايش سواحل و تغييرات سطح درياها به عنوان عوامل مطالعاتي زيربنائي مهم محسوب مي شوند. هر گونه تغيير در وضعيت طبيعي سواحل و بنادر نيز بازتاب مهمي بر آكوسيستم هاي مناطق دريائي خواهد داشت و بنابراين انجام هر گونه پروژه صنعتي منوط به بررسي اين مطالعات زيربنائي خواهد بود. اهميت اقيانوس ها بنحوي است كه امروزه آنرا به عنوان يك سيّاره در نظر گرفته انــد و بررسي هاي اقيانوس شناسي از جمله زمين شناسي دريايي ابعاد گسترده جهاني يافته است.مطالعات هيدروديناميكي ،مطالعات ژئوفيزيكي و لرزه نگاري،حفاري هاي زيردريايي به منظور شناخت ساختمان پوسته اقيانوسي و مطالعه ذخائر معدني آن مانند انباشته ها و نودولهاي منگنز، سولفورهاي فلزي، بررسي ذخائر هيدروكربوري و غيره بخشي از اين مطالعات محسوب مي شوند. با عنايت به مراتب فوق و با توجه به اهميّت نقش درياها و مناطق ساحلي كشور در توسعه پايدار ملّي مي بايست گامهاي بزرگي در جهت مطالعه و شناخت سواحل و پهنه هاي آب ايران برداشت. البته تا رسيدن به اهداف نهائي راه درازي در پيش است و بنابراين لازم است با نگرش ويژه به مطالعات زمين شناسي دريايي و همكاري گروه هاي مطالعاتي و تحقيقاتي ارگانهاي مختلف كشور مانند گروه هاي رسوب شناسي و زمين شناسي دريايي ، ژئوشيمي ، ژئوفيزيك ،اكتشاف،زمين شناسي مهندسي سواحل ، ژئومورفولوژي ، شيمي دريا ، فيزيك دريا و تحقيقات آزمايشگاهي بررسي هاي سيستماتيك زير را محقق سازيم: -تهيه نقشه هاي زمين شناسي و معدني سواحل ايران. - مطالعات زمين شناسي مهندسي و ژئوتكنيك. - بررسي ساختارهاي تكتونيكي سواحل و مناطق دريايي ايران . -مطالعات زمين ريخت شناسي (ژئومورفولژيكي ) و بررسي نقش فرسايش سواحل و تغييرات سطح درياها . - بررسي هاي شيميايي و ژئوشيميايي دريا ها . - بررسي هاي ژئوفيزيك دريايي. پي جويي و پتانسيل يابي منابع معدني و مصالح مناسب در سواحل رسوبات بستر ساحل حد واسط خط ساحلي و فلات قاره جايگاه مناسبي بــراي رسوب گذاري و تمركز مواد معدني حمل شده توسط رودخانه ها به دريا و نقل وانتقال توسط جريانات و امواج ساحلي به نقاط دورتر از مصب رودخانه هاست. كنترل زون هاي گسترش و تمركز مواد حمل شده اساس فعاليت پتانسيل يابي را تشكيل مي دهد. بسياري از مواد معدني تحت تأثير پديده هاي جزر و مد ،حركت امواج و حركت آبهاي ساحلي در فاصله اي نه چندان دور از خط ساحل بصورت نوارهايي جايگاه ويژه تمركز ماسه هاي كروم دار،تيتان دار بصورت ايلمنيت و روتيل، زيركونيم ، طلا، كاستيريت و غيره هستند كه مي بايستي مورد بررسي هاي ژئوشيميايي قرار گيرند همچنين گسترش و توسعه استانهاي ساحلي كشور لاجرم با احداث اسكله ها،موج شكن ها و ديگر سازه هاي دريايي همراه مي باشد كه در اين راستا به جز اهميت نقش طراحي و رعايت اصول مهندسي اين نوع سازه ها،آنچه كه داراي اهميت حياتي مي باشد استفاده از مواد و مصالح مناسب براي اين نوع سازه ها مي باشد.در زمينه تعيين پراكندگي و گسترش مواد و مصالح مناسب براي احداث موج شكنها، اسكله ها و ديگر سازه هاي دريايي مي بايست شناخت عمومي و درج موقعيت اين نوع مصالح در نقشه ها مشخص گردد و پس از تشحيص بهترين و مناسب ترين موقعيت ها پارامترهاي ديگر اقتصادي مانند ميزان ذخيره، سهولت دست يابي ،كاربري و 000 در نظر گرفته مي شود. كه در اين مرحله با توجه به چگونگي ذخيره و ميزان گسترش آن برداشتهاي در حد مقياس 000،50: 1 نيز قابل اجرا مي باشد همچنين مطالعه پتروگرافي،انجام آزمايشهاي مقاومت در برابر خرد شــدن، اندازه گيري چگالي حداكثر جذب آب،مقاومت در برابر سايش،استحكام در برابر عوامل جوي ،ذرات و قطعات نرم و خرد شونده و ديگر آزمايشهاي لازم صورت خواهد پذيرفت. بررسي هاي زمين شناسي دريايي (زمين دريايي) هدف اصلي و كلان آن بررسي هاي ژئوفيزيكي ، ژئوشيميايي و ژئوديناميكي درياها مي باشد و اهداف خرد آن شامل : -حوضه بندي نواحي ساحلي و پهنه هاي آبي تا رژيم حقوقي كشور. - بررسي و مطالعه عوامل تأثير گذار و تأثير پذير. -رسوب شناسي رسوبات نرم و منفصل. -بررسي و مطالعه عوامل اقليمي و هواشناسي . -بررسي ومطالعه فيزيوگرافي منطقه. -بررسي و مطالعه عوامل مرتبط با شبكه هيدرولوژي و تأثير ئيدروليك رودخانه ها در مصب و مناطق ورودي به دريا. -بررسي و مطالعه كمّي و كيفي سفره هاي آب زيرزميني در مناطق ساحلي و تعيين حّد تداخل آب شور و شيرين. - بررسي و مطالعه جريانات و امواج و تأثير آنها بر محيط هاي ساحلي. -تعيين خط ساحلي (Coastal line) و محدوده ساحل (Beach Zone) و حد هجوم و پسروي آب دريا و ترسيم خط اطمينان (Coastal safe line) در ساحل. - بررسي ژئومورفولوژي سواحل. - بررسي و مطالعه كف دريا ( Bathymetry). -بررسي و تعيين ضخامت رسوبات . -بررسي ژئوشيمي رسوبات نرم . -بررسي و مطالعه سواحل از ديدگاه مديريتي و ساماندهي. -تعيين و بررسي مراحل رشد و تكامل ساحل. -تعيين خاستگاه رسوب. -مطالعه رژيم هاي فيزيكي حاكم در سواحل و مصب ها. -بررسي و اندازه گيري پارامترهاي فيزيكي و شيميايي آب دريا. -بررسي لايه هاي حرارتي آب. -تعيين پارامترهاي مختلف شيميايي و فيزيكي در ستون و اعماق مختلف آب. -بررسي شيمي و ژئوشيمي دريا. پي جويي و پتانسيل يابي منابع معدني و مصالح مناسب در سواحل رسوبات بستر ساحل حد واسط خط ساحلي و فلات قاره جايگاه مناسبي بــراي رسوب گذاري و تمركز مواد معدني حمل شده توسط رودخانه ها به دريا و نقل وانتقال توسط جريانات و امواج ساحلي به نقاط دورتر از مصب رودخانه هاست. كنترل زون هاي گسترش و تمركز مواد حمل شده اساس فعاليت پتانسيل يابي را تشكيل مي دهد. بسياري از مواد معدني تحت تأثير پديده هاي جزر و مد ،حركت امواج و حركت آبهاي ساحلي در فاصله اي نه چندان دور از خط ساحل بصورت نوارهايي جايگاه ويژه تمركز ماسه هاي كروم دار،تيتان دار بصورت ايلمنيت و روتيل، زيركونيم ، طلا، كاستيريت و غيره هستند كه مي بايستي مورد بررسي هاي ژئوشيميايي قرار گيرند همچنين گسترش و توسعه استانهاي ساحلي كشور لاجرم با احداث اسكله ها،موج شكن ها و ديگر سازه هاي دريايي همراه مي باشد كه در اين راستا به جز اهميت نقش طراحي و رعايت اصول مهندسي اين نوع سازه ها،آنچه كه داراي اهميت حياتي مي باشد استفاده از مواد و مصالح مناسب براي اين نوع سازه ها مي باشد.در زمينه تعيين پراكندگي و گسترش مواد و مصالح مناسب براي احداث موج شكنها، اسكله ها و ديگر سازه هاي دريايي مي بايست شناخت عمومي و درج موقعيت اين نوع مصالح در نقشه ها مشخص گردد و پس از تشحيص بهترين و مناسب ترين موقعيت ها پارامترهاي ديگر اقتصادي مانند ميزان ذخيره، سهولت دست يابي ،كاربري و 000 در نظر گرفته مي شود. كه در اين مرحله با توجه به چگونگي ذخيره و ميزان گسترش آن برداشتهاي در حد مقياس 000،50: 1 نيز قابل اجرا مي باشد همچنين مطالعه پتروگرافي،انجام آزمايشهاي مقاومت در برابر خرد شــدن، اندازه گيري چگالي حداكثر جذب آب،مقاومت در برابر سايش،استحكام در برابر عوامل جوي ،ذرات و قطعات نرم و خرد شونده و ديگر آزمايشهاي لازم صورت خواهد پذيرفت. |
||||||
|
+ نوشته شده در
ساعت توسط مجري طرح - حامد رزاقی |
|
|
صفحه نخست پروفایل مدیر وبلاگ پست الکترونیک آرشیو وبلاگ عناوین مطالب وبلاگ |
| درباره وبلاگ |
|
ما برای وصل کردن آمدیم،...
---------------------------- آرشیو کوهنوردان ایرانی بانک جامع اطلاعاتی کوهنوردان ایرانی ---------------------------- این سایت قصد دارد تا پل ارتباطی باشند میان کوهنوردان ایران زمین. جهت تماس با مدیر سایت با آدرس hamed_razzaghi@yahoo.com مکاتبه نمائید. در صورت نیاز به برقراری تماس تلفنی در ساعات اداری با شماره همراه 09372526581 (لطفا فقط ساعت اداري) تماس حاصل فرمائید. |
| پیوندهای روزانه |
|
پرشین رنک آرشیو پیوندهای روزانه |
| نوشته های پیشین |
|
دی 1390 دی 1388 آذر 1388 آبان 1388 مهر 1388 مرداد 1388 فروردین 1388 شهریور 1386 |
| نویسندگان |
|
سونیا بانشی مجري طرح - حامد رزاقی مرضیه درویشی - نویسنده |
| پیوندها |
|
فهرست مرجع کوهنوردان ایرانی کوه و زندگی عشق کوهنوردی چون کوه استوار ورق پاره ها ایران کوه رو |
|
RSS
|
